درمان و پانسمان زخم بعد از عمل جراحی
اگر زخم بعد از عمل جراحی به‌درستی مراقبت نشود، ممکن است روند بهبود طولانی‌تر شود یا مشکلاتی مانند باز شدن بخیه، ترشح و عفونت ایجاد شود.
بیشتر زخم‌های جراحی با مراقبت صحیح بدون مشکل ترمیم می‌شوند، اما هر زخمی که ترشح داشته باشد، دیر خوب شود، بخشی از آن باز شود یا ظاهرش نسبت به روزهای قبل تغییر کند، ارزش یک ارزیابی تخصصی را دارد.
زخم بعد از عمل جراحی چیست؟
زخم جراحی محل برشی است که هنگام عمل ایجاد شده و معمولاً با بخیه، استپل، چسب پوستی یا نوارهای مخصوص بسته می‌شود.
در روزهای اول، وجود مقدار کمی درد، تورم و قرمزی می‌تواند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشد؛ اما اگر این علائم به‌جای بهتر شدن بیشتر شوند، باید زخم بررسی شود.
شایع‌ترین زخم‌هایی که نیاز به پانسمان تخصصی پیدا می‌کنند
زخم سزارین
زخم جراحی ارتوپدی
زخم تعویض مفصل
زخم شکم
زخم فتق
زخم جراحی ستون فقرات
زخم بعد از عمل توده‌ها و کیست‌ها
زخم‌های باز مانده بعد از جراحی
از کجا بفهمیم زخم نیاز به بررسی دارد؟
همه تغییرات زخم نشانه عفونت نیستند؛ اما بعضی علائم نباید نادیده گرفته شوند.
علائم هشداردهنده
افزایش قرمزی اطراف زخم
گرم شدن پوست
افزایش درد
ترشح زرد یا سبز
بوی نامطبوع
باز شدن بخیه
تورم رو به افزایش
تب
اگر این علائم ایجاد شوند، بهتر است زخم توسط فرد آموزش‌دیده ارزیابی شود.
آیا هر زخم جراحی به یک نوع پانسمان نیاز دارد؟
خیر.
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور شود یک پانسمان برای همه زخم‌ها مناسب است.
در واقع انتخاب پانسمان به موارد زیر بستگی دارد:
میزان ترشح
باز یا بسته بودن زخم
وضعیت بخیه
سلامت پوست اطراف
احتمال خونریزی
مرحله ترمیم
راهنمای WHO نیز نشان می‌دهد که برای برش‌های جراحی بسته، یک پانسمان پیشرفته به‌طور کلی از پانسمان استاندارد برای پیشگیری از عفونت بهتر نیست و انتخاب باید بر اساس شرایط زخم انجام شود.
چگونه زخم بعد از عمل را ارزیابی می‌کنیم؟
قبل از هر پانسمان، این موارد بررسی می‌شوند.
- ارزیابی کامل زخم
اندازه، عمق، لبه‌های زخم و وضعیت بخیه بررسی می‌شود.
- بررسی ترشحات
میزان، رنگ و نوع ترشح مشخص می‌شود.
- کنترل علائم عفونت
قرمزی، گرمی، درد و سایر علائم بررسی می‌شوند.
- بررسی پوست اطراف
آسیب ناشی از رطوبت یا چسب پانسمان ارزیابی می‌شود.
- پیگیری روند ترمیم
وضعیت زخم در مراجعات بعدی ثبت و مقایسه می‌شود.
اگر بخیه باز شود چه باید کرد؟
باز شدن بخشی از زخم که به آن Dehiscence گفته می‌شود، همیشه به یک اندازه خطرناک نیست؛ اما نباید نادیده گرفته شود.
اگر مشاهده کردید:
لبه‌های زخم از هم فاصله گرفته‌اند.
ترشح افزایش یافته است.
بخیه‌ها کشیده شده‌اند.
زخم نسبت به قبل بدتر شده است.
بهتر است زخم هرچه زودتر بررسی شود تا علت مشکل مشخص شود.
چرا بعضی زخم‌های جراحی دیر خوب می‌شوند؟
گاهی خود زخم مشکل اصلی نیست، بلکه عوامل زمینه‌ای روند ترمیم را کند می‌کنند.
عوامل مؤثر
دیابت
سیگار
سوءتغذیه
فشار روی محل جراحی
کاهش خون‌رسانی
عفونت
بیماری‌های زمینه‌ای
مصرف بعضی داروها
به همین دلیل، درمان موفق فقط به تعویض پانسمان محدود نمی‌شود.
پانسمان تخصصی زخم بعد از عمل چگونه انجام می‌شود؟
هدف فقط پوشاندن زخم نیست.
در مراقبت تخصصی تلاش می‌شود:
رطوبت مناسب حفظ شود.
ترشحات کنترل شوند.
پوست اطراف محافظت شود.
هنگام تعویض پانسمان آسیب کمتری ایجاد شود.
روند ترمیم پیگیری شود.
بسته به شرایط زخم ممکن است از گروه‌های مختلف پانسمان مانند:
فوم
آلژینات
هیدروفایبر
لایه تماس سیلیکونی
پانسمان سوپرجاذب
استفاده شود؛ البته انتخاب آن‌ها به وضعیت واقعی زخم بستگی دارد، نه صرفاً نام عمل جراحی.
مراقبت از زخم جراحی در منزل
اگر پزشک دستور خاصی داده است، همان دستور در اولویت است.
به‌طور کلی:
قبل و بعد از تماس با زخم دست‌ها را بشویید.
پانسمان را خودسرانه دستکاری نکنید.
از مصرف خودسرانه پمادهای مختلف روی برش بسته خودداری کنید.
در صورت خیس شدن یا نشت پانسمان، آن را بررسی کنید.
وضعیت زخم را روزانه مشاهده کنید.
CDC همچنین توصیه می‌کند افراد قبل و بعد از تماس با زخم دست‌های خود را تمیز کنند و از لمس غیرضروری محل جراحی خودداری شود.
چه زمانی باید سریع مراجعه کنید؟
اگر زخم شما یکی از این شرایط را دارد، بهتر است منتظر نمانید:
ترشح چرکی
بوی بد
تب
باز شدن بخیه
درد شدیدتر از قبل
قرمزی در حال گسترش
تورم رو به افزایش
خونریزی غیرطبیعی
بعضی از این علائم می‌توانند با عفونت محل جراحی همراه باشند و نیاز به ارزیابی سریع داشته باشند.
اجازه ندهید یک زخم ساده، مسیر بهبود را طولانی کند
بیشتر مشکلات زخم‌های بعد از عمل، اگر زود تشخیص داده شوند، راحت‌تر مدیریت می‌شوند.
اگر زخم شما ترشح دارد، دیر خوب می‌شود، بخشی از آن باز شده یا ظاهرش نسبت به قبل تغییر کرده است، بهتر است قبل از امتحان کردن روش‌های مختلف، زخم به‌صورت تخصصی ارزیابی شود.
نوید التیام — مراقبت تخصصی از زخم‌های بعد از عمل جراحی
سوالات متداول
آیا قرمزی بعد از عمل طبیعی است؟
بله، قرمزی خفیف می‌تواند بخشی از ترمیم باشد؛ اما اگر در حال گسترش باشد یا همراه با درد، ترشح یا تب باشد، باید بررسی شود.
بهترین پانسمان برای زخم بعد از عمل چیست؟
یک پانسمان ثابت برای همه زخم‌ها وجود ندارد و انتخاب آن به وضعیت زخم بستگی دارد.
اگر بخیه باز شود چه کنیم؟
باز شدن زخم باید هرچه زودتر ارزیابی شود؛ به‌ویژه اگر همراه با ترشح یا درد باشد.
آیا می‌توان روی بخیه پماد آنتی‌بیوتیک زد؟
برای پیشگیری از عفونت، استفاده خودسرانه از پمادهای آنتی‌میکروبیال روی برش بسته توصیه نمی‌شود، مگر اینکه پزشک دستور داده باشد.
چه زمانی می‌توان پانسمان را برداشت؟
در بسیاری از برش‌های بسته، پانسمان استریل معمولاً حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت حفظ می‌شود، مگر اینکه نشت یا مشکل دیگری ایجاد شود.
آیا ترشح شفاف طبیعی است؟
مقدار کمی ترشح شفاف ممکن است در بعضی زخم‌ها دیده شود، اما افزایش ترشح یا تغییر رنگ آن نیاز به بررسی دارد.
تماس با ما
خطا: فرم تماس پیدا نشد.